بیماری التهابی روده (IBD) مانند کولیت اولسراتیو و بیماری کرون از اختلالات خودایمنی مزمن هستند که با التهاب مداوم دستگاه گوارش، درد شکمی، اسهال و خستگی همراهاند. این بیماریها معمولاً با استرس، اضطراب و افسردگی تشدید میشوند و کیفیت زندگی بیماران را به شدت کاهش میدهند. در کنار درمانهای دارویی، پژوهشها نشان میدهند که هیپنوتراپی میتواند به کاهش التهاب و درد در بیماران مبتلا به IBD کمک کند.
دکتر اوا سیگتی (Eva Szigethy) در مقالهای مروری، پژوهشهای موجود در زمینهی هیپنوتراپی برای بیماریهای التهابی روده را در نوجوانان و بزرگسالان بررسی کرده است.
هدف پژوهش
هدف این مقاله بررسی شواهد علمی دربارهی نقش هیپنوتراپی در بهبود علائم و کیفیت زندگی بیماران مبتلا به IBD در سنین مختلف بود.
پژوهشگر همچنین تأثیر این روش را بر عملکرد محور مغز–روده (Brain–Gut Axis) و واکنشهای ایمنی مرتبط با التهاب مورد بررسی قرار داد.
روش و منابع پژوهش
این مرور علمی شامل مطالعات تصادفی کنترلشده (RCT)، آزمایشهای باز (Open Trials)، گزارشهای موردی (Case Reports) و دیدگاههای تخصصی بود.
همچنین مطالعات مربوط به اختلالات عملکردی گوارشی (FGIDs) نیز بررسی شدند، زیرا بسیاری از روشهای هیپنوتراپی گوارشی (Gut-Focused Hypnotherapy) که در بیماران IBD بهکار میرود، نخست برای این دسته از اختلالات طراحی شدهاند.
یافتههای پژوهش
نتایج جمعبندیشده نشان دادند که قویترین شواهد دربارهی اثر هیپنوتراپی، مربوط به کاهش التهاب روده و بهبود کیفیت زندگی بیماران است.
در بزرگسالان مبتلا به IBD، اثر هیپنوتراپی بر بهبود درد و وضعیت روانی (مانند افسردگی و اضطراب) متغیر بوده است — برخی مطالعات اثر مثبت گزارش کردهاند و برخی نه.
در مقابل، در بیماران مبتلا به اختلالات عملکردی گوارشی مانند سندروم روده تحریکپذیر (IBS)، نتایج استفاده از هیپنوتراپی بهطور مداوم مثبت و پایدار بوده است.
همچنین شواهدی وجود دارد که هیپنوتراپی پس از جراحیهای گوارشی میتواند در تسریع بهبودی و کاهش درد مؤثر باشد.
در نوجوانان مبتلا به بیماری التهابی روده، هرچند پژوهشها محدودتر هستند، اما گزارشهای موردی کوچک نشان دادهاند که هیپنوتراپی میتواند التهاب و درد شکمی را کاهش دهد.
جمعبندی و نتیجهگیری
پژوهشگر نتیجه میگیرد که هیپنوتراپی میتواند یک درمان مکمل ارزشمند برای بیماران مبتلا به IBD باشد، بهویژه برای کاهش التهاب، کنترل درد و بهبود کیفیت زندگی.
با این حال، برای درک دقیقتر مسیرهای مغز–روده که تحت تأثیر هیپنوتراپی قرار میگیرند و نیز برای ارزیابی اثرات بلندمدت این روش، انجام مطالعات بیشتر ضروری است.
کاربرد در پزشکی و زندگی روزمره
درمانگران میتوانند از هیپنوتراپی گوارشی در کنار درمانهای دارویی برای کاهش اضطراب، درد شکمی و بهبود علائم در بیماران مبتلا به کولیت یا کرون استفاده کنند.
تمرینهای خودهیپنوتیزم، مدیتیشن تمرکزی بر ناحیه شکم و تلقینهای ذهنی مثبت دربارهی آرامش دستگاه گوارش، میتوانند به بیماران کمک کنند تا بهتر با استرس و درد مزمن کنار بیایند.
منبع پژوهش
Szigethy, E. (2015).
Hypnotherapy for Inflammatory Bowel Disease Across the Lifespan.
American Journal of Clinical Hypnosis, 58(1): 68–۸۱.
DOI: 10.1080/00029157.2015.1040112